дар


дар
I
[در]
асоси замони ҳозира аз даридан. дар- در пешванд, ки бо мақсади ифодаи тобишҳои маъноӣ дар аввали баъзе феълҳо меояд: даркашидан, даргузаштан, даррабудан ва ғ.
II
[در]
1. табақи аз тахта, оҳан ва ғ. сохташуда барои пӯшондани даромадгоҳи хона, ҳавлӣ, хайма, кабинаи автомобил, ҳавопаймо ва ғ. ; қисми кушодаю пӯшидашавандаи сандуқ, ҷевон ва ғ. : дари баромад, дари даромад, дари дутабақа (ё яктабақа)
2. даргоҳ, хонаи одамони баобрӯ ва эътиборнок; саги дари хона саги даргоҳ
3. нум. дар шумораи хонаю ҳавлӣ: як дар хона, даҳ дар ҳуҷра…
4. боб, бобат, хусус; аз ҳар дар аз ҳар боб, аз ҳар хусус; дари ид рӯзҳои пеш аз ид; арафаи ид; дар ба дар аз ин дар ба он дар (гаштан); аз ин хонадон ба он хонадон (гаштан); муқ. дарбадар; дару бом // бому дар киноя аз манзилҳо, хонаҳо; дару девор ҳама ҷои иморат; ҳамаи биноҳо
◊ дар бастан ба (бар) рӯи касе ба касе рӯи хуш надодан; пеши роҳи касеро гирифтан; дари касеро кӯфтан ба хонадони касе омадан (бо илтимосе ё эҳтиёҷе); хоки дари ҷоеро рӯфтан хизмати ҷоеро иҷро кардан; дар хизмати ҷое (касе) будан; дар гӯӣ, девор мегӯяд одами бефаҳму фаросат аст; дара (дарро) задам, девор кафид гуфт. ҳангоми ҷавоби номувофиқу бемавқеъ додани касе ё акси кореро кардани касе мегӯянд; агар бемор дуруст шуданӣ бошад, табиб ба дари хона меояд (зарб.) дар мавриди нохост омада мондан ё пайдо шудани шахс ё ягон чизи ба он сахт эҳтиёҷдошта гуфта мешавад; як дари баста, сад дари кушода (зарб.) ин ҷо набошад, ҷои дигар; ин кас набошад, каси дигар (дар мавриди дар ҷое ё аз касе ҳосил нашудани мақсад ва ба ҷой ё шахси дигар умедворӣ доштан гуфта мешавад)
III
[در]
пешоянд
1. ҷои воқеъ шудани ашё (дар даруни ё ҳудуди мавзее) ва маҳалли ба вуқӯъ пайвастани амалро нишон медиҳад, андар: дар лаби ҷӯй, дар паҳлуи миз, дар рӯи миз
2. сӯи равона шудани амалеро ифода мекунад, ба
3. замон ва ҳангоми ба вуқӯъ омадани амалеро ифода мекунад: дар аснои (сӯҳбат), дар айёми (ҷавонӣ), дар вақти (зиндагии касе), дар бачагӣ, дар пиронсолӣ, дар охири моҳ, дар рӯзҳои тобистон; дар оянда минбаъд; дар як дақиқа а) дар зарфи як дақиқа; б) зуд, ба тезӣ
4. дар ҳолате воқеъ будан ё дар вазъияте гузаштани ҳодисаеро ифода мекунад: дар хоб…, дар азобу роҳат шарики касе будан
5. соҳаи фаъолият ва машғулияти шахсро нишон медиҳад
6. пеш аз баъзе феълҳо (хусусан масдарҳо) омада, давомнокии амал ё дар айни ҳол воқеъ гаштани амалро нишон медиҳад: дар шоҳмотбозӣ ҳамто надошт
6. пеш аз баъзе феълҳо (хусусан масдарҳо) омада, давомнокии амал ё дар айни ҳол воқеъ гаштани амалро нишон медиҳад: гулҳо дар шукуфтан аст…
7. дар ҳайати як гурӯҳ феълҳои таркибӣ меояд: дар воҳима мондан, дар ғазаб шудан (омадан), дар ларза андохтан, дар ҳайрат гузоштан, дар ҳайрат монданд, дар ташвиш мондан: дар ҳиҷолат мондан; дар бадали… дар ивази…, ба ивази…; дар болои… а) дар хусуси…, дар бораи…; б) дар айни…, дар ҳангоми…, дар аснои…, дар ҳини…; дар масофаи… // дар масофати… ба фосилаи…, ба дурии…; дар назди…, дар пеши… дар қарибии…; дар пайи… бо нияти…, дар садади…; дар сари… а) дар болои…, болои…: дар сари кӯҳ; б) назди…, канори…: дар сари чашма; в) дар роҳбарии…, дар роҳбарияти…; дар сурати… а) ба шакли…; ҳамчун…; б) ба мавриди…; дар ғояти… ба дараҷаи баланди…; дар ғояти зебоӣ; дар қатори… баробари…; мисли…, монанди…; дар ҳаққи… а) дар бораи…, дар хусуси…, оид ба…; б) бахшида ба…; ба ифтихори…; дар амал амалан, ҳақиқатан; дар воқеъ ҳақиқатан, воқеан; дар бар гирифтан а) дар худ доштан, иборат будан, шомил будан, ҳовии чизе будан; б) фаро гирифтан

Толковый словарь таджикского языка (в 2 томах). — Душанбе, НИИ языка и литературы им. Рудаки. . 2008.

Синонимы:

Смотреть что такое "дар" в других словарях:

  • дар — дар, а, мн. ч. ы, ов …   Русский орфографический словарь

  • дар — дар/ …   Морфемно-орфографический словарь

  • дар — а; дары; м. 1. Высок. То, что даётся совершенно безвозмездно; подарок, подношение. Подносить, принимать дары. Преподнести портрет в дар. Получить в помощь тысячу рублей дар Общества милосердия. 2. только мн.: дары, ов. чего, какие. Природные… …   Энциклопедический словарь

  • дар — сущ., м., употр. часто Морфология: (нет) чего? дара, чему? дару, (вижу) что? дар, чем? даром, о чём? о даре; мн. что? дары, (нет) чего? даров, чему? дарам, (вижу) что? дары, чем? дарами, о чём? о дарах 1. Даром называется то, что вы даёте кому… …   Толковый словарь Дмитриева

  • ДАР-10 — Назначение …   Википедия

  • Дар —  Дар  ♦ Don    То, что мы отдаем или получаем безвозмездно. Дар – первоначальная форма обмена, появившаяся до торговли, или первый термин меновых отношений. Почему мы говорим об обмене? Потому что безвозмездность дара почти всегда предполагает… …   Философский словарь Спонвиля

  • ДАР — Довженко Александр Романович инициалы разработчика методики в названии центра «ДАР» по лечению от алкоголизма, наркозависимости и табакокурения дар Движение автомобилистов России общественная организация авто, организация, РФ ДАР дальний… …   Словарь сокращений и аббревиатур

  • ДАР — ДАР, дара, мн. дары, муж. (книжн.). 1. Приношение, подарок (торж.). «Дар бесценный! что другие все дары!» Лермонтов. || только ед. Пожертвование (офиц.). Эти картины дар известного художника. Принести что нибудь в дар музею. 2. только ед.… …   Толковый словарь Ушакова

  • дар — Гостинец, подарок, жертва, пожертвование, лепта, приношение, подношение, презент; подаяние, подачка, милостыня, благостыня. Лепта вдовицы. См. дарование, способность.. владеть даром слова, приносить в дар... Словарь русских синонимов и сходных по …   Словарь синонимов

  • ДАР — Божий. 1. Книжн. Талант, дарование, врожденные способности. ФСРЯ, 144. 2. Разг. Устар.; Кар. То, что даёт человеку природа. Ф 1, 138; СРГК 1, 423. 3. Разг. Устар. Что л. очень ценное, необходимое. Ф 1, 138. Дар речи (слова). Разг. 1. Способность… …   Большой словарь русских поговорок

  • Дар — (gift) Передача актива от одного лица другому без какой либо компенсации. Дары имеют значение с точки зрения налогообложения; если они довольно значительны, то могут подпадать под налог на передачу капитала (capital transfer tax) или под налог на …   Словарь бизнес-терминов

Книги

  • Дар, Владимир Набоков. «Дар» (1937–1938) – последний русский роман Владимира Набокова, который может быть по праву назван вершиной русскоязычного периода его творчества и одним из шедевроврусской литературы XX… Подробнее  Купить за 189 руб аудиокнига
  • Дар, Владимир Набоков. «Дар» (1938) – последний русский роман Владимира Набокова, который может быть по праву назван вершиной русскоязычного периода его творчества и одним из шедевров русской литературы ХХ века.… Подробнее  Купить за 169 руб электронная книга
  • Дар, Набоков В.. «Дар» (1938) — последний русский роман Владимира Набокова, который может быть по праву назван вершиной русскоязычного периода его творчества и одним из шедевров русской литературы XX века.… Подробнее  Купить за 131 руб
Другие книги по запросу «дар» >>


Поделиться ссылкой на выделенное

Прямая ссылка:
Нажмите правой клавишей мыши и выберите «Копировать ссылку»

We are using cookies for the best presentation of our site. Continuing to use this site, you agree with this.